Roma İmparatoru'nun Gizli Depresyonu ve Liderlik | #psikolog #psikoloji #darkacademia #cleangirl

Bu videoda kişilik kavramına duyduğumuz ilginin ne kadar eskiye dayandığını inceliyorum. Bugün sosyal medyada burçlar, yaşam stilleri, estetik akımlar, kişilik testleri ve “ben kimim?” sorusuna verilen hazır yanıtlarla dolu bir kültür içinde yaşıyoruz. Kendimizi bir kategoriye yerleştirmek çoğu zaman rahatlatıcı geliyor. Çünkü belirsizlik zorlayıcıdır. Birine güvenmek, ilişki kurmak, risk almak her zaman endişe üretir. Kişilik testleri ise bizi ve karşımızdakini anlamanın kolay bir yolunu sunuyormuş gibi hissedilir.

Fakat bu eğilim yeni değil. Antik Yunan’da dört element fikrinden yola çıkan Hipokrat ve daha sonra Galen, insan davranışını dört temel mizacın dengesiyle açıklamaya çalışmıştı. Bu teori yüzyıllar boyunca tıp, toplum ve hatta devlet yönetimi üzerinde etkili oldu. İslam coğrafyasında İbn Sina ve Razi sayesinde zenginleşti ve Avrupa’da modern bilimin yükselişine kadar kullanıldı.

Bugün bu teorinin biyolojik dayanaklarının doğru olmadığını biliyoruz. Ancak tarih boyunca bu yaklaşım insanların kendilerini anlamak, davranışlarını düzenlemek ve daha iyi bir yaşam kurmak için kullandığı en yaygın modellerden biriydi. Bu da bize çok önemli bir şeyi gösteriyor: İnsan, kendisini tanımlamak ister. Kendi için bir hikaye kurmak ister. Ve bu hikaye değişse bile, arayışın kendisi değişmez.

Modern psikolojide artık kişiliği ölçmek için daha güçlü araçlara sahibiz. Büyük Beşli Kişilik Modeli, kişilik özelliklerini kültürler arası tekrarlanabilir ve bilimsel olarak öngörülebilir biçimde açıklayan en güvenilir model olarak kabul ediliyor. Bu videoda temellerine giden yolu konuştuk; başka bir videoda bu modeli detaylı şekilde ele alacağız.

Kendimizi anlamak için kullandığımız yöntemler değişiyor. Ama soru aynı kalıyor: Ben kimim ve neden böyleyim?

Kaynakça

Matthews, G., Deary, I. J., & Whiteman, M. C. (2003). Personality traits. Annual Review of Psychology, 54, 171–204. https://doi.org/10.1146/annurev.psych.54.101601.145254

Lewis, O. (2012). The four temperaments: A reappraisal of Galen’s theory. Journal of the History of Medicine and Allied Sciences, 67(4), 563–589. https://doi.org/10.1093/jhmas/jrs051

Demaitre, L. (2013). Melancholy and Medieval Medicine. Speculum, 88(3), 631–652. https://doi.org/10.1017/S0038713413001642

Walbridge, J. (2001). Ibn Sina’s psychology: Remarks and new perspectives. Arabic Sciences and Philosophy, 11(2), 227–244. https://doi.org/10.1017/S0957423901002050

Goldberg, L. R. (1993). The structure of phenotypic personality traits. American Psychologist, 48(1), 26–34. https://doi.org/10.1037/0003-066X.48.1.26

Woolf, V. (2012). The Sanguine, the Choleric, the Phlegmatic, and the Melancholic: Galen's Theory of Temperaments. Journal of the History of Ideas, 73(2), 171-194.

Digman, J. M. (1990). Personality Structure: Emergence of the Five-Factor Model. Annual Review of Psychology, 41, 417–440.

Видео Roma İmparatoru'nun Gizli Depresyonu ve Liderlik | #psikolog #psikoloji #darkacademia #cleangirl канала Uzm.Psk. Taner Görüryılmaz